1914. De god van de oorlog

1914. De god van de oorlog

Religie en patriottisme in Belgisch Luxemburg

door Jean-Marie Doucet

Vanaf de invasie in augustus 1914 werd Belgisch Luxemburg zwaar op de proef gesteld: veldslagen in de Ardennen en de Gaume, bloedbaden onder burgers, brandstichtingen in dorpen. Er zijn al talrijke werken gewijd aan deze tragedies. Maar er is weinig aandacht besteed aan de rol van de religie in deze gebeurtenissen. Zo beschuldigde de Duitse propaganda in augustus 1914 de katholieke geestelijkheid ervan in Luxemburg een freischütz-oorlog tegen de keizerlijke troepen te voeren. Dit leidde tot specifieke vergeldingsmaatregelen: pastoors werden gefusilleerd, kerken in brand gestoken. Het is waar dat de Kerk een voortrekkersrol speelde in de patriottische strijd, maar om wat voor soort verzet ging het precies? Bovendien probeerden de soldaten uit onze regio’s in de loopgraven en de Luxemburgse bevolking in het bezette gebied een religieuze betekenis te geven aan de drama’s die zij doormaakten. Zo zijn geloof en patriottisme vaak met elkaar versmolten. Maar welke God werd er aangeroepen? Het zijn deze vragen die door dit boek lopen, dat overigens is geïllustreerd met nooit eerder gepubliceerde afbeeldingen, zoals de „verzetsminiaturen“ van de nonnen van Maredret, die in neogotische stijl het verhaal vertellen van de invasie van Belgisch Luxemburg.